Edirne Nimetleri

Dünyada hiçbir şehre nasip olmayan nimet ve imkanlara sahip olan Edirne'miz, gerek merkezi hükümetlerce gerekse de yerel siyaset temsilcilerinin ve de ilgili sivil toplum temsilcilerinin vefasızlığı ve ilgisizliği sonucu bu haldedir. İller arasında milli gelir sıralamasında 42. sıradadır. Edirne'mizin değerlendiremediği bu nimetlere kısaca göz atarsak;

  • Arda – Tunca – Meriç nehirlerinin birleşerek, Meriç  vadisi verimli topraklarının oluşturdu ‘’Meriç Ovası’’ve yılda altı milyar metreküp su taşıyan Meriç nehri Edirne’nin önemli nimetlerinden biridir.
  • Asırlarca ‘’İpek Yolu’’ üzerinde ticaretin yapıldığı halen dört sınır ‘’Gümrük Kapısı’’Edirnenin en önemli avantajlarından biridir.
  • Demiryolu ve Karayoluyla hem Avrupaya hemde Megapol İstanbula yakın bağı olan bu ulaşım imkanı da  Edirne’nin önemli nimetlerindendir.
  • ‘’Zengin Tarih ve Kültür Mirası ’’Edirne’nin en önemli nimetlerinden biridir.
  • Yüzyıllarca Osmanlı Sarayı ve İstanbul nüfusunu besleyen ‘’Edirne Tarım ve Hayvancılık Kültürü’’ Edirne nin önemli Tarımsal avantajıdır.
  • Osmanlı ve de Cumhuriyetin ilk  dönemlerinde devlet ricalinde görev alan önemli şahsiyetlerin yetiştiği Edirne’nin halen yetişmiş insan kaynağı olmasına rağmen son yirmibeş yıldan beri bu insan kaynağından yararlanamamaktadır. Buda Edirne’nin zafiyetidir.
  • 1995 yılından itibaren Edirne’nin sorumluluğunu üstlenmiş siyaset temsilcilerinin giderek zafiyet göstermesi, Yerelde proje üretilememesi merkezi ve yerel nimetlerden yoksun kalınmasına sebep olması, bürokrasiye sahip çıkılmaması da Edirne’nin ayrı bir zafiyetidir.

Yukarıda zikredilen ana başlıklar detaylı şekilde kaleme alınacaktır. Bugün birinci konu başlığı ‘’Meriç Ovası ve Sulama Yatırımları’’ konusunu açıklamaya çalışalım.

Arda – Tunca – Meriç – Ergene ve Yunanistandan gelen Kokino nehir kolları ile birleşerek Meriç ana kolunu oluşturan ‘’Meriç Nehri’ ’Türkiye ile Yunanistan arasında 180 km sınır teşkil ederek Enez de Saroz körfezine her yıl ortalama 6 milyar metreküp su taşımaktadır. 2020 yılı itibarıyla DSİ yatırımları ve halk sulamaları ile yılda 1 milyar metreküp su Meriç nehrinden  pompajla alınarak sulama yapılabilinmektedir.Buda Meriç nehrinin altıda biridir ne yazık ki. Önceki yıllar, Meriç nehri düzenli akış rejimine sahip iken 1970 li yılların sonuna kadar  Bulgaristan da nehirler üzerine  barajlar yapılmasından sonra kurak mevsimler dönemlerinde barajlarda fazla su olmadığında nehirde su çok azalarak Meriç Ovası Vadisinde sulama sıkıntıları baş göstermeye başlamıştır. İlki 1986 yılında daha sonra 1993 yılında vuku bularak çeltik sulamalarında önemli sıkıntılar oluşmuştur. Hatta 1993 yılında tonu 0,13 dolardan iki ay süreyle Bulgaristandan Tunca üzerindeki  barajdan su satın alınmıştır. 

Kış aylarında zaman zaman taşkınlarada sebep olan Meriç nehrinin kontrol edilebilmesi vede kurak mevsimlerde su sıkıntısı çekilmemesi için ‘’Off-stream Dam’’ adı verilen pompaj doldurmalı barajlar planlanmıştır. Bunların  ilki 1990 yılında Altınyazı Barajına, 1997 yılında Yenikarpuzlu Barajına, 1999  yılında Sultanköy Barajına Meriçten su pompalanmaya  başlanarak çeltik sulamaları yapılmaya başlanmıştır. Benzer anlayışla Hamzadere Barajı Sulaması – Çakmak Barajı Sulaması – Çömlekköy Barajı Sulaması – Korucuköy Barajı sulaması  projeleri planlandı. 1998 yılında Hamzadere Barajı, 2002 de Çakmak Barajı ihaleleri yapıldı. Aradan yirmi yıl geçmesine rağmen Hamzadere Barajı Sulamsının ancak % 50 si yapılabildi.Çakmak Barajı Sulamasına maalesef henüz başlanamadı. Çömlekköy ve Korucuköy  Barajları unutuldu. Bu barajlar ile yamaç arazilerde sulanacağı için çok önemli yatırımlardır.

Halen Meriçten sadece 400 bin dekar çeltik sulamaları yapılabilinmektedir. Vadide ki Yamaç arazilerinin çok azı sulanabilmektedir. Planlanan projeler bitirildiğinde Edirne’nin 4 milyon dekar arazisi sulanabilecektir. On yılda bir kurak periyodu yaşadığımız iklimsel değişimden dolayı bu yılda Meriç nehrin de su debisi düşük seyretmektedir. İnşallah 1993 yılındaki kuraklığı inşallah yaşamayız. Bu yüzden söz konusu sulama yatırımlarını hayata geçirecek takip edecek yerel siyasi iradeye ihtiyaç vardır. Ne yazık ki son dönemlerde değerli vekillerimiz ve yerel siyaset temsilcilerimiz bu yatırımları özümseyemedikleri vede bürokrasiyi bilemedikleri için bölgemiz için hayati önemli olan sulama yatırımları takipsiz kalmıştır. Bu Projelerin gecikmesiyle Edirne her yıl milyonlarca lira kaybetmektedir.

Daha da önemlisi bölgemiz için hayati önemli olan bu sulama yatırımları pompajlı sulamalar olduğu için sulayıcılara ucuz enerji temin edecek  bölgede mevcut kaynakları kullanacak ‘’Enerji Projeleri’’ planlanarak hayata geçirilmelidir.

Bu yıl  düşük seyreden  Meriç debisinin çeltik sulamalarını sıkıntıya sokmayacak şekilde su yönetimi yapılacak şekilde çeltik komisyonları ve ilgililerin dikkatli olmasında fayda vardır.

Yük müh Hüseyin ERKİN

DSİ Em. Böl. Müd. Yrd.

YORUM EKLE